sense and sensibility ve austen klişeleri

Sense And Sensibility, Pride and Prejudice'le birlikte en sevdiğim Jane Austen uyarlaması oldu. Jane Austen düşkünü olmaktan oldukça uzak biri olmama rağmen hem de. Çıtır zamanlarından Kate Winslet'iyle, en iyi performanslarından biriyle Emma Thompson'ıyla ve sessiz ve derinden gelen Alan Rickman'ıyla oyuncular açısından bir sorun çekmiyoruz izlerken. Hugh Grant bir filmin başlarında bir de ileriki bölümlerde çıkıyor ve onu hayranlarına havale ediyorum. Sempatik İngiliz romantik rolleriyle parsayı götürmüştü bi aralar kendileri. 4 Nikah 1 Cenaze en güzeliydi ama tabii ki.

Yönetmen Ang Lee'nin filmi uyarlarkenki tercihi sınıf çatışmalarını öne çıkarmak olmuş ve bunun ne kadar da isabetli bir karar olduğunu görüyoruz pekçok sahnede. Yine evlilik öncesi muhabbetler bolca dönse de, sınıf ayrımcılığının yol açtıklarını daha çok görmüş oluyoruz bu filmle.

Jane Austen hiçbir zaman favori yazarlarımdan biri olmadı. Üst sınıflar, alt sınıflar, evlilik öncesi muhabbetler ve entrikalar gibi konular benim okuma zevkimi kamçılamaz. Daha çok o dönemdeki kadınların toplumda bir birey olarak kabul edilebilmek için hangi sınıftan olursa olsunlar iyi bir evlilik yapma mecburiyetleri ve çevrelerindeki onca insana rağmen ne kadar yalnız olduklarına takılırım.

Jane Austen'ı pek severim diyenler de kişiden kişiye değişiyor. Kendi edebi zevkleri için tüm Austen kitaplarını hatmetmiş ya da bir şekilde bu kitapları sevenler var ve okuma zevklerine Austen'ı bu anlamda dahil edenlere bir itirazım yok. Bir de Jane Austen okuyunca kendilerinin edebi anlamda sınıf atladığını sananlar var. Ayrıca yazar deyince aklına Jane Austen ve ekürilerinden başka yazar gelmeyen tipler var ki işte onları görünce arkama bakmadan kaçmak isterim. Beyaz atlı prens hayallerinin yansımasını bu kitaplarda bulanlar vardır ki, Jane Austen da dişi okurlarına bu malzemeyi bolca vermektedir. Bir yandan bakınca, o dönemlerin kadınlarının hayatlarını edebiyata aktarma konusunda usta olan bir yazardır Jane Austen. Bir yandan da, alttan alta, "herkes birgün mutlaka beyaz atlı prensiyle karşılaşır, umudunuzu yitirmeyin" mesajı vermektedir kitaplarındaki evlenmesi en umutsuz kadınların bile karşısına süper kişilikli erkekler çıkartarak. Kırsaldaki şatomsu şahane evler, pırıltılı elbiseler, flört dansları, mutlaka iki erkek arasında kalan kadın karakterler ya da iki kadın arasında kalan erkek karakterler ve etkileri günümüzün televizyon dizilerine kadar gelen bir türlü kavuşamayan aşıklar dişi kısmına çekici gelir ve hep de böyle devam edecektir. Acaba bu işin sırrı nedir, çoğu insan karşılarına çıkan en "kabul edilebilir" insanla hayatını geçirirken, Austen karakterlerinin etrafında mutlaka birkaç seçeneğin olmasının ne kadar fantastik ve adaletsiz bir durum olduğunu kaç kişi fark etmektedir?

Sense And Sensibility'de örneğin Kate Winslet, kendisini beyaz atlı prens edasıyla kurtaran zengin gençten etkilenip neredeyse evlenecekken, adamımızın Kate kızımıza kazık atarak gidip zengin bir kızla evlenmesiyle derin üzüntülere gark oluyor zavallı genç kızımız. Tam o sırada ise, tüm karizmasıyla ve güvenilirliğiyle Alan Rickman çıkıyor karşısına. Belki klasik prens tanımına uymuyor ama bundan iyisi can sağlığı değil mi kızımız için? Ama kızımız 2 buçuk saatlik filmin sonlarına doğru fark edebiliyor canımızın içi Rickman'ın "gerçek sevgisini".

Bir de Emma Thompson var Winslet'ın ablası rolünde evde kalmış bir kız denerek, üstelik de maddi durumlarının pek de iyi olmamasının getirdiği durumlarla alay konusu olurken, bir de ne görelim; filinta tipiyle üstelik de zengin mi zengin, kibar mı kibar Hugh Grant kendisine ilgi duymuyor mu? Alemsin Austen! Kavuşamayan aşıklar teması da bu noktada işin içine giriyor tabi. Tabii ki itiraz edeceğim, aval aval izleyecek ya da saf saf okuyacak değilim.

Benim romantizm tercihim ise Austen değil Emily Bronte'dir. Wuthering Heights'dır. Michel Gondry'dir. Richard Linklater'dır. Tim Burton filmlerindeki hüzünlü ve karanlık çiftlerdir. Pride and Prejudice and Zombies nedir onu merak ederim bir de.