Claire Dederer'in sanatçıların canavarlıklarına karşı yargılayıcı olmadan, ölçülü bir şekilde seyirci/okur/hayran olarak hayal kırıklıklarımızı sorgulamasını sevdim. Woody Allen, Roman Polanski, Doris Lessing, Virginia Woolf, Miles Davis, Pablo Picasso, Michael Jackson, Raymond Carver, J.K.Rowling gibi isimleri ve kendisinin bu isimlerin bazılarının hayranı oluşunu işin içine katarak kişisel yaşamlarında korkunç eylemler yapan sanatçılara karşı kırgınlığımız, küskünlüğümüz, bir yandan da hepsini tamamen cancellayamamamız üzerine samimi sorgulamalar yapıyor. Bunu yaparken de kendi fikirlerini dikte eden bir tavrının olmaması çok büyük bir artı benim gözümde. İptal kültürünün tuzaklarına düşmeden eleştirmeyi de ihmal etmiyor bu sorunlu büyük isimleri.
Kapitalizmin hepimizi tüketiciye çevirdiği bir dünyada bir sanat yapıtının güzelliğini sanatçının canavarlığından ayırıp ayıramamak da bir nevi tüketici reaksiyonu değil midir diye soruyor Dederer. Birer hayran olarak eserleri kişiselleştirmeden, kendimizle bağ kurmadan o eserleri sevemememizin ve sanatçılara tavır almamızın ya da almamamızın insani bir tepki olduğunu belirtiyor. Öte yandan, dehanın her tür kötülüğü affettirebileceğini asla düşünmüyor. O korkunç davranışlar olmasaydı başyapıt çıkamayacak mıydı diye hayıflanmasını içten buldum. Mutlaka sanatla sanatçıyı ayırmamız gerektiğini de salık vermiyor. Çocukluğumuza mal ettiğimiz bir Michael Jackson şarkısı, feminist bakış açısından ilham aldığımız Lessing'in, Woolf'un kitapları, Polanski'nin çığır açıcı filmlerinin olması, Picasso'nun antifaşistliği katlanılır olabilir mi problemli yanlarına rağmen ? Çoğumuz gibi yazarın da sanatı, sanatçıyı ve kendisinin tüm bunlarla ilişkisini sorgulamasına sebep olmuş woke dönemi. Korkunç özelliklerini öğrendiğimiz ünlü kişilere eskisi gibi bakabilmemiz mümkün olmayabilir, aynı zamanda bu isimlerle kendi kurduğumuz kişisel bağı da bırakamayabiliriz. Tüm bu çelişkilere dair düşündüren bir kitap Canavarlar. Kesin sonuçlara varmaması bazı okurları hayal kırıklığına uğratabilir ama aklıselim bir tavır almasına saygı duydum şahsen.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder