son okuduklarım

-I-
Büyük bir hevesle kitapçıya koştum Elif Şafak'ın yeni bir kitap yazdığını öğrenince. Son zamanların en büyük hayalkırıklığını yaşayacağımın bilincinde olmayarak.
Siyah Süt hamilelik depresyonunu anlatıyormuş, daha önce hamileliğe bu şekilde yaklaşan pek fazla kitap yokmuş, üstelik de otobiyografikmiş kitap diye duymuşluğum vardı. Ne var ki, içsel bir şeyler beklerken, derinlikli bir üslup peşindeyken, tıpkı o resimlerdeki gibi karikatür olmaktan öteye gidememiş iç sesler, kadın yazarların yazarlık ve annelik serüvenleriyle en magazinel haliyle "çocuk da yaparım kariyer de" şeklinde bir yaklaşımdan daha fazlasını bulamadım kitapta. Hele ki sonundaki o test de neyin nesiydi. Ayşe Arman'la olan röportajlarına benzemiş maalesef kitabı da.
Kitabın büyük bir kısmında yer alan iç seslerin kendi aralarındaki diyaloglar o kadar canımı sıktı ki, o kadar yüzeyseldiler ki yakıştıramadım bir türlü o ince işçiliğiyle karakterlerini oluşturan Elif Hanım'a. Üstelik hamilelik ve loğusalık dönemindeki depresyonunu yazdığını söylese de, o dönemine ilişkin belirgin bir ruh halini yansıtabildiğini söylemek de güç kitapta. Hep aynı giysiyle dolaştığından, hiçbir şey yazamadığından, sadece karamsar bir ruh haliyle yiyip içmekten başka bir şey yapamadığından bahsediyor ve ruh haliyle ilgili de bütün bahsettiği bu kadar. İç çatışmalarını, bir daha yazamayacağı korkusunu, yazmayla anneliği bir arada yürütüp yürütemeyeceğine ilişkin tedirginliğini, karikatür hanımlarına - içten sesler korosuna gerek duymadan daha içten bir şekilde yazsaymış keşke. Kendisini anlattığını söylerken bir yandan, bilinçlice saklanan bir şeyler var sanki.
...
-II-
Murat Uyurkulak'ın Tol romanını öyle bir bağrıma basmıştım ki, bir kıyamet öyküsü olarak tanımlanan Har'ı kaptığım gibi okudum. Tol kadar benimsemedi ruhum Har'ı. Yine de keyifliydi diyalogları ve şenlikli karakterleri okumak.
...
-III-
Amin Maalouf'un çok popüler olduğu zamanlarda bucak bucak kaçmıştım kitaplarından. Hakkında okuduğum yazılarla ve kitap kapaklarıyla fazla oryantalist bir yazar olduğu hissine kapılmıştım. Hediye olarak gelen Doğunun Limanları'nı okuduktan sonra bu izlenimim değişti bi nebze. Sürükleyici ve hüzünlü anlatımıyla baş karakterinin yaşadıklarının birinci ağızdan anlatıldığı kitabı sevmiştim.
Semerkant romanı ise iç içe iki öyküden oluşuyor. İlk bölümde Ömer Hayyam'ın yaşamından bir kesit sunuluyor. Rubailerini nasıl yazdığından, aşkı Cihan'la yaşadıklarından ve ikisinin karakterlerindeki tezata rağmen kimyalarının nasıl uyuştuğundan bahsedilirken arka planda Selçuklular dönemine ilişkin bilgiler veriliyor.
İkinci bölümün birinci bölümle pek alakası hissettirdikleri açısından. Sanki Batılılara yaranmak için yazılmış. 1900'lerin başında rubailerin peşine düşerek İran'a giden bir Amerikalının oradaki maceraları, İran'daki siyasi gelişmelerin tarih dersi gibi anlatılması, İran'ın yobazlıkla Batı'nın özgürlükçülükle özdeşleştirildiği bir bölümle ilerliyor kitap. Hele ki sonunda Titanik'e kadar bağlanıyor olaylar ki, hesapçı bir olay örgüsü gibi geldi bana. Kitabın bu bölümü best seller macera romanlarını andırıyor gözümde.
Yine de Semerkant'ın ilk bölümü tekrar tekrar okunabilir Ömer Hayyam'ın yaşam coşkusu için. (Tarihsel bilgilerin ise ne kadar doğru olduğu ise araştırma konusu tabii.)