"Düşünce insanın içine düşünce, yolun yarısı tamam. Yani varılır bir yere, önceki noktada değilsindir artık ve dönemezsin. Dönsen de."

Kayıplara karışanlar, ruhu daralanlar, umutsuzlar, başka dünyaların özlemini çekenler, taşranın çözümsüzlüğü, iç içe geçmiş öyküler ve karakterler... İnsanların üzerine giydikleri kişilik, özlemini çektikleri kişilik ve bir de gerçek kişilikleri arasındaki uçurumlar - uçurumlar mı desek çelişkiler mi?

"Şehrin bütün caddelerini aşmıştı sanki, çok uzaklarda, dağların ardında bir yeri görüyordu. Belki de kendine sığmazlığı vardı orada."

Filmi gösterime girecek yakında ama romanla eşdeğer bir yapımın beklenmesi abes kaçacaktır. Toptaş'ın anlatımına ve kayıp hikayelerine asla yaklaşamayacaktır hiçbir görsel ürün.

"Bu telaş, insanların o anda yaşamdan almaları gereken tatları oburca yiyip yutan bir canavardı kuşkusuz, ama kimse bunun farkında değildi. Hareket saati yaklaşan otobüslere binip koltuklarına oturanların yüzündeyse, bir yerlere çekip gitmenin heyecanını ve sevincini aramak boşunaydı. Kıpırtısızdılar çünkü... Her koltuğa insan duruşunda, insan bakışında ve insan sıcaklığında birer eşya bırakılmıştı sanki; yalnızca görüntüleriyle bakıyorlar, görüntüleriyle işitiyorlar ve görüntülerinin diliyle konuşuyorlardı. (...)Yolcuların birçoğu yüzünü dışarıya dönmüştü. bunun bir nedeni, herhangi bir şeyin içinde bulunmanın verdiği güdüyse; bir nedeni de, telgraf direklerinin camdan geçişine bakarak otobüsün hızını saptamaktı belki. Meraktı yani; boş kalmanın boşluğundan doğan ve kapısı sessiz sedasız kendisine açılan, kupkuru bir meraktı. Belki de, geçmişle geleceğin hesaplarına dalmıştı yolcular; yaşamlarını, yaşamdan yontulmuş ve yaşamın bilinmezliğine sürtüle sürtüle bilenmiş düşsel makaslarla kesip biçerek, zihinlerinde yeniden biçimlendirmeye çalışıyorlardı. Ya da düşünme konumuna girmişlerdi de, hiçbir şey düşünemeden ve gözlerinin önüne hiçbir şey getiremeden öylece bozkıra bakıyorlardı bozkır gibi..."

İkiyüzlü evlilikler, cinselliği aşk zannedenler, yaşama tutunma savaşları, sarsıcı yalnızlıklar ve melankoli üstüne melankoli. Ana karakter dışındaki diğer karakterlerin kopuk çizilmiş olması kitapta itiraz edebileceğim tek kısım ama kaçınılmazdır bu. Tek bir kişinin bakış açısıyla yol alırız birçok kitabın evreninde ve kimi zaman da bir şeyler eksik kalır Sonsuzluğa Nokta'da olduğu gibi.

"İnsanların gözlerinden başka birer göz daha vardır gözlerinin içinde, böyle zamanlarda onlarla bakarlar. Onlar dilli gözlerdir çünkü, sahiplerindeki gücün dışında başka bir güçten de beslenirler ve sahipleri neyi amaçlamışsa onu apaçık yansıtırlar."

Ustalıkla yoğrulmuş betimlemeler ve feci sarsıcı iki roman. Gölgesizler ayrı güzel yine de. Esrarengizlik kokmasından belki de...