Calvino Günlüğü

Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu, adının da vurguladığı gibi yarım kalmış öykülerden oluşuyor. Bir erkek okur ve bir kadın okur bu yarım kalan öykülerin gizemini ve aralarındaki bağı çözmeye çalışırlarken, Italo Calvino "Gölgenin yoğunlaştığı aşağıya bakarak", "Ay ışığıyla aydınlanan yapraklardan halının üstünde" şeklinde adlara sahip öyküleriyle okura perende attırıyor; en merak ettirici bölümlerinde yarım bıraktığı öyküleriyle okurla dalga geçiyor. Tüm bu birbirinin ardı sıra örümcek ağına dolanmış öyküler bombardımanı benim işime gelmiyor. Okumak, yazarlık ve okur olmak üzerine düşündürmekle gülümsetmek işlevlerini beraber yerine getiren kimi aforizmalarına kapılıyorum daha çok. Yetmiyor ama, yarım kalmış öykülerin nasıl devam ettiğini öğrenmek istiyorum. Bunda en önemli etken, Calvino'nun kendisinin de direk okura seslenirken üzerinde durduğu gibi, kitap ve beklenti arasındaki ilişkimin yüksek olması olsa gerek. Her bir yarım kalmış öyküden onlarca roman ortaya çıkabileceğini düşündükçe de Calvino'nun kıvrak oyunlarına ve zekasına aval aval bakıyorum.

"Sen, insanın içine gireceği en iyi beklentinin, en kötüden sakınmak olduğunu biliyorsun. Genel, hatta bütün dünyaya ilişkin konularda olduğu gibi kişisel yaşamında da vardığın sonuç budur. Ya söz konusu kitaplar olunca? İşte, bütün alanlarda beklentisizliği seçtiğin halde, kitap gibi çerçevesi iyice belirlenmiş bir konuda bir gençlik hazzına hala ayrıcalık tanıyabileceğini düşünüyorsun; evet bu alanda şansın yaver gitmeyebilir, ama yaşayabileceğin hayal kırıklığı çok da büyük olmayacaktır." (s.20)

"Ay yenik bir uydudur, ama üstün gelen yeryüzü, onun tutsağı durumundadır."(s.45)

Atalarımız serisinin devamını beklerken Kesişen Yazgılar Şatosu düştü payıma. Tarot kartlarıyla anlatılan hikayelerle ilginç bir yolculuğa çıktım bu kitapla. Her öykünün yan taraflarında öyküye nazire yapan tarot kartlarının varlığı, kitabı ilgi çekici kılan en önemli öğeler haline geliyor. Küçücük tarot kartlarından birçok hikaye çıkıyor ortaya. Calvino buradaki öykülerle, özellikle son bölümlerde, Macbeth, Hamlet, Faust, Kral Arthur, Oedipus gibi tarihi öykü kişilerine gönderme yapıyor bolca. Bu göndermelerin kitabı sıkıcı hale getirmesini bırakın, daha da akıcı hale getirdiğini söyleyebilirim. Kitaba adını veren ilk bölümü, ikinci bölüm Kesişen Yazgılar Meyhanesi'nden daha çok sevdim. Masalımsı atmosferle tarot-şato-kral-büyücü gibi öğeler herkesin ilgisini çekmeyebilir yine de. Benimse, incecik bir kitaba dünyaları sığdıran Calvino'yu en iyi dostlarımdan biri ilan etmemi engellemeyecektir.

"Neden korkuyorsun, ruhumuzun Şeytan'ın eline geçmesinden mi?"
"Hayır, ona verecek ruhumuz olmamasından."(s.33)

Diğer Calvino günlükleri:

Ağaca Tüneyen Baron
Görünmez Kentler